NẾU TÔI CÓ THỂ HỌC VẬT LÍ, BẠN CŨNG CÓ THỂ

Tôi ở đây, sẵn sàng thức cả đêm đế nghiên cứu về hàm cơ học lượng tử và phương pháp toán học trong trận chung kết vật lí. Có thể theo tiêu chuẩn của người khác, tôi không nên viết ra những điều này. Thực ra, tôi không nên học vật lí chút nào.

0
26

Tôi ở đây, sẵn sàng thức cả đêm đế nghiên cứu về hàm cơ học lượng tử và phương pháp toán học trong trận chung kết vật lí. Có thể theo tiêu chuẩn của người khác, tôi không nên viết ra những điều này. Thực ra, tôi không nên học vật lí chút nào.

Cho đến một năm rưỡi trước, tôi chưa bao giờ học vật lí. Chưa bao giờ. Ngoài ra, tôi đã học được không có gì ngoài toán học lớp sáu: không đại số, không lượng giác, không hình học, không tính toán – không có gì. Trong thực tế, tôi thậm chí không biết sin và cos là gì! May mắn, tôi cũng được giới thiệu đủ về logic và một ít đại số và lý thuyết tập hợp trong khóa học triết lý toán học và logic của tôi, nhưng ngoài những thứ đó, tôi hoàn toàn không biết gì hơn.

Bạn thấy đấy, tôi không có giáo dục chính quy cho đến khi tôi học đại học ngoài việc tham gia các lớp âm nhạc tại một trường cao đẳng cộng đồng địa phương khi tôi còn rất trẻ. Tôi sẽ không thể hiểu lý do cho việc này, nhưng người ta phải làm việc vì sự trưởng thành trong một ngôi nhà nghèo, nơi trả tiền theo cách riêng và tự cung tự cấp quan trọng hơn việc học hành bình thường.

Giống như hầu hết chúng ta, tôi đã nghe trong suốt cuộc đời của tôi rằng toán học và vật lí rất khó. Nếu bạn không “thông minh”, bạn đừng nên cố gắng theo học môn nào, mọi người sẽ nói vậy.

Đó là một trong những lời nói dối lớn nhất, gây tổn thương nhất và tàn phá nhất mà bất cứ ai cũng có thể tiếp tục làm.

Bất cứ ai cũng có thể học vật lí. Bất cứ ai cũng có thể học toán. Là “giỏi” hoặc “thông minh” nằm cạnh vấn đề này. Nếu chúng tôi ban hành cùng một bộ quy tắc để được phép học một chủ đề cho bất kỳ lĩnh vực nào khác, nó sẽ là thảm họa: chỉ một số ít người được phép đọc Plato, chúng tôi sẽ không cho phép mọi người học ngoại ngữ nếu họ đã không thể tìm hiểu nó trong một vài tuần, và mọi người sẽ không được phép chơi guitar trừ khi họ nỗ lực hết mình để trở thành một nhạc sĩ nổi tiếng. Đó là cách nói vô lý.

Vì vậy, tôi đã ở đây, tại một trường công tiểu bang ở Arizona, học triết học. Tôi phải tham gia một khóa học khoa học, vì vậy tôi đã chọn Thiên văn học. Trong giờ làm việc của giáo sư, ông ấy hỏi tôi tại sao tôi không học vật lí. Khi tôi nói với ông ấy đó là điều tôi muốn học nhưng không nghĩ rằng tôi có thể, ông ấy nói với tôi rằng tôi có thể và nên như vậy, và nói rằng tôi nên đọc những bài giảng của Feynman về Vật lí. Điều này hoàn toàn thay đổi cuộc đời tôi.

Tôi chuyển đến Penn với hy vọng rằng tôi có thể tiếp tục học triết học và bắt đầu học một chút về vật lí, và cũng có người không thoải mái khi cho tôi tham gia các khóa học vật lí hay toán học. Tôi dành từng phút trong những ngày cố gắng học mọi thứ mà tôi chưa bao giờ được học về môn vật lí và toán học từ lớp 6 đến lớp 12. Tôi đã có thời gian khó khăn nhất có thể tiếp thu những bài học đầu tiên về vật lí và và giải tích. Tôi tiếp tục cố gắng. Tôi biết rằng nếu tôi đã đến đây để học những thứ này, tôi phải học nó ngay bây giờ.

Tôi không có bất kỳ mong muốn trở thành một nhà vật lí vào thời điểm đó. Tôi thậm chí còn không nghĩ đó có thể là một khả năng. Tôi đang học triết học, và muốn tập trung vào triết học khoa học, và vì vậy học vật lí và toán học đi cùng với nó là động lực chính. Giáo viên hướng dẫn đề tài luận văn của tôi đã khuyến khích tôi tiếp tục học tập, tiếp tục cố gắng hiểu về vật lí, và vì vậy tôi tiếp tục cố gắng.

Tôi bắt đầu hiểu mọi thứ. Sau khi làm việc thông qua những thứ có vẻ “rất có vấn đề”, thì mọi thứ đã dễ dàng. Tôi vẫn theo sau tất cả những điều cơ bản, nhưng tôi vẫn tiếp tục cố gắng. Tuy nhiên, tôi đã phạm sai lầm khi nói với mọi người rằng tôi mới học về vật lí và toán học – mọi người không thích nghe điều này. Vào thời điểm này trong cuộc đời của học sinh được xác định bạn là một người “toán” hay “vật lí” hay một người “nhân văn”, và vì vậy tôi nhận được rất nhiều lời lẽ các cán bộ quản lí, các giáo sư, từ các sinh viên khác – bạn gọi nó là gì cũng được !

Mãi cho đến một năm trước, tôi mới nhận ra rằng tôi thực sự muốn nghiên cứu vật lí trong suốt quãng đời còn lại của mình. Sáu tháng sau, tôi quyết định tham gia một khóa học về lý thuyết trường lượng tử. Không phải để nói quá, nhưng nó giống như chân trời đã mở ra. Tôi đã thấy cách vật lí đẹp và thanh nhã đến nhường nào, và tôi nhận ra rằng thật ngu ngốc và buồn vì cho rằng chỉ có một nhóm người được coi là “thông minh” mới có được cơ hội tìm hiểu về điều này. Tôi quyết định rằng tôi sẽ luôn nghiên cứu vật lí, bất kể nơi nào tôi sống. Làm việc bán lẻ, có một công việc văn phòng, dạy học tiểu học – bất kể tôi đã sống ở đâu, tôi biết tôi muốn dành thời gian rảnh rỗi để học vật lí trong suốt quãng đời còn lại của mình.

Năm vừa qua, tôi đã theo kịp nó. Tôi đã có một công việc nghiên cứu và đang làm việc để phân tích dữ liệu ATLAS. Công việc của tôi là giúp thiết kế các thiết bị điện tử sẽ trong máy dò ATLAS. Học kỳ này, tôi lấy bốn khóa học về vật lí. Tôi đã học được nhiều hơn tôi từng nghĩ mình có thể. Hy vọng của tôi là đi tiếp tục học vật lí cao hơn, và tiếp tục làm vật lí cho phần còn lại của cuộc đời tôi. Có lẽ tôi sẽ không học ở đó, bởi vì tôi không có hồ sơ theo dõi suốt đời về toán học và vật lí mà tất cả các bạn của tôi làm, nhưng tôi thấy ổn với điều đó, bởi vì tôi biết rằng chẳng có vấn đề gì khi tôi tìm thấy chính mình trong cuộc sống, tôi luôn có thể lấy sách giáo khoa hoặc giấy từ arXiv và tìm hiểu thêm về bản chất của vũ trụ.

Vì vậy, ở đây tôi đang ở đây học tập cho các kì thi, và tôi thực sự tức giận. Thực sự, thực sự tức giận. Bởi vì có rất nhiều người ngoài kia, giống như tôi, người được kể vào một thời điểm nào đó rằng họ không phải là người toán, những người chưa bao giờ có cơ hội học toán hoặc vật lí, và họ đang bỏ lỡ rất nhiều. Ôi tôi vẫn nói vậy!

Vì vậy nếu tôi có thể ngồi ở đây và tính toán nhiệt độ Debye, bạn cũng có thể. Nếu tôi có thể ngồi ở đây và tìm chức năng Green trong cơ học lượng tử, bạn cũng có thể. Nếu tôi có thể đập đầu vào bàn của tôi trong nỗi thất vọng vì tôi không thể tìm ra cách để giải quyết một số vấn đề khó nhằn trong vật lí, bạn cũng có thể. Nếu tôi có thể thức dậy vào ban đêm để giải thích về nghịch lý EPR và nền tảng của cơ học lượng tử, bạn cũng có thể. Nghiêm túc đó. Thay vì xem thêm một giờ TV, hãy chọn sách giáo khoa giải tích hoặc sách về mô hình chuẩn – bất cứ điều gì!

Nó không khác gì so với việc chọn một tác phẩm văn học. Không có gì hơn là cố gắng hiểu thế giới xung quanh bạn, học cách nhìn thấy nó theo những cách mới và khác biệt (và đẹp đẽ). Nếu tôi có thể học vật lí, thì bạn cũng vậy.

Tác giả: Susan Fowler 

Lê Hải ThanhThanh dịch

Để lại phản hồi

Để lại bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên