Những “ẩn dụ” về công việc giảng dạy ảnh hưởng đến giáo viên như thế nào?
"Thực hành giảng dạy của chúng ta sẽ thay đổi rất nhiều tùy thuộc vào cách chúng ta hình dung về việc dạy học – chẳng hạn nếu chúng ta coi dạy học giống như làm vườn, huấn luyện hay nấu ăn. Tương tự, cũng sẽ có sự khác biệt nếu chúng ta nhìn nhận trẻ em như những khối đất sét cần được nhào nặn, như những thành viên trong một đội, hay như những người lữ hành trên một hành trình học tập..."
“Thực hành giảng dạy của chúng ta sẽ thay đổi rất nhiều tùy thuộc vào cách chúng ta hình dung về việc dạy học – chẳng hạn nếu chúng ta coi dạy học giống như làm vườn, huấn luyện hay nấu ăn. Tương tự, cũng sẽ có sự khác biệt nếu chúng ta nhìn nhận trẻ em như những khối đất sét cần được nhào nặn, như những thành viên trong một đội, hay như những người lữ hành trên một hành trình học tập…”
(Weber and Mitchell 1995: 20)
Những ẩn dụ được nêu trong trích dẫn trên phản ánh những quan niệm rất khác nhau về việc dạy học, và do đó cũng dẫn đến những cách hiểu khác nhau về quá trình học tập. Việc bạn cảm thấy mình nghiêng về một cách nhìn nào đó hơn cách nhìn khác có thể hé lộ những manh mối quan trọng về các giá trị, thái độ và niềm tin mà bạn mang theo khi bước vào nghề giáo.
Chẳng hạn, quan điểm cho rằng học sinh giống như đất sét cần được nhào nặn hàm ý rằng người học mang tính thụ động. Theo cách nhìn này, việc dạy học được xem như một điều gì đó được “làm lên” người học. Giáo viên là người duy nhất nắm giữ hình dung về kết quả học tập mong muốn, mặc dù “khối đất sét” đôi khi vẫn có thể phản ứng theo những cách khó đoán.
Ngược lại, nếu bạn cảm thấy gần gũi hơn với hình ảnh người học như một người bạn đồng hành trên một hành trình, thì dạy học có thể được nhìn nhận như một quá trình khám phá chung, trong đó cả giáo viên và người học đều có thể cùng tham gia định hướng và dẫn dắt con đường học tập.
Các ẩn dụ, hay những hình ảnh về dạy học, có thể là một công cụ hữu ích giúp chúng ta phân loại và nhận thức rõ hơn cách mình nhìn nhận bản thân với tư cách là một giáo viên ở những thời điểm khác nhau. Tuy nhiên, những hình ảnh mà chúng ta gán cho vai trò của mình nhiều khả năng sẽ thay đổi theo thời gian, khi bản sắc giáo viên của chúng ta thay đổi để thích ứng với hoàn cảnh, khi chúng ta trưởng thành hơn về mặt nghề nghiệp, và khi chúng ta suy ngẫm về cách mình đang dạy cũng như lý do tại sao mình dạy theo cách đó.
Các nghiên cứu của Cooper và Olsen (1996) và Reynolds (1996) – được trình bày trong Day và cộng sự (2006: 607) – đã xác định rằng giáo viên tồn tại “nhiều bản ngã khác nhau” (multiple selves), những bản ngã này liên tục được tái kiến tạo thông qua các ảnh hưởng lịch sử, văn hóa, xã hội học và tâm lý, tất cả đều góp phần định hình ý nghĩa của việc trở thành một giáo viên.
Cooper và Olsen cũng đề cập đến những căng thẳng mà giáo viên thường trải qua giữa cách họ hình dung về việc dạy học (được hình thành từ những trải nghiệm và ký ức thời thơ ấu của chính họ khi còn là học sinh) và những bối cảnh thực tế mà họ gặp phải khi đang học cách trở thành giáo viên. Họ mô tả quá trình này như việc “tạo dựng thế giới của mình, đồng thời cũng bị thế giới đó định hình” (Day và cộng sự, 2006: 607).
Theo nghĩa đó, ẩn dụ có thể trở thành một công cụ hữu ích để mô tả quan niệm của bạn về việc trở thành một giáo viên tại một thời điểm cụ thể.
